Băng đội trưởng trên tay Nguyễn Xuân Son: điều cả phòng bình luận nói, và tiếng thở rất khẽ

Chiếc băng đội trưởng quàng lên tay một người Brasil

Đêm đó tôi ngồi trước màn hình với một cuốn sổ mở sẵn ở trang trắng. Khi cả phòng bình luận nói rằng đội tuyển Việt Nam sẽ lấy lại sự ổn định nhờ bản lĩnh của những con người cũ, tôi đã nghe thấy tiếng băng đội trưởng rất khẽ. Nó không nằm trên cánh tay Nguyễn Hoàng Đức. Nó không nằm trên tay Nguyễn Quang Hải. Nó nằm trên tay một người Brasil nhập tịch, Nguyễn Xuân Son, người mà cách đây chưa đầy hai năm còn chưa từng hát nổi trọn một câu quốc ca nếu không có ai đứng cạnh nhắc.

Tôi viết dòng đầu tiên vào cuốn sổ: một đội bóng không trao băng thủ quân cho người nói tiếng Việt trôi chảy nhất, mà trao cho người ghi bàn giỏi nhất. Đó là một lựa chọn. Và mọi lựa chọn trong bóng đá đều là một tuyên ngôn, kể cả khi người ta cố che nó bằng chữ "kinh nghiệm" hay "uy tín".

Cả phòng bình luận nói đây là chuyện nhỏ, là chuyện hành chính, là chuyện của một trận đấu mà vài trụ cột vắng mặt nên phải xoay xở. Tôi lại nghĩ khác. Một chiếc băng đội trưởng không bao giờ chỉ là một miếng vải. Nó là câu trả lời cho câu hỏi mà cả một nền bóng đá đang tránh né: khi những người cũ không còn đứng đó, ai là người đủ tin để đứng giữa vòng tròn?

Và câu trả lời mà đội tuyển Việt Nam đưa ra, trong bối cảnh Hoàng Đức vắng, Quang Hải vắng, Văn Hậu vắng, là một người nhập tịch gần như chưa có chiều sâu gắn bó với dải đất này. Tôi không nói điều đó để chê. Tôi nói điều đó để đặt nó lên bàn cân trước khi nó kịp trở thành một tiêu đề nóng mà không ai dám chạm vào.

Bối cảnh: một đội tuyển đang vay mượn chính ký ức của mình

Trước khi bàn tới chuyện ai đeo băng, tôi cần dựng lại căn phòng mà quyết định đó ra đời. Đây là mùa giải quốc gia và quốc tế chồng lấn, nơi các trụ cột công khai vắng mặt vì chấn thương và vì lịch thi đấu ở cấp câu lạc bộ, nơi đội tuyển Việt Nam bước vào một giải khu vực Đông Nam Á với đội hình chắp vá hơn bất kỳ thời điểm nào trong nửa thập kỷ, và nơi HLV Kim Sang Sik phải chọn một ai đó dẫn dắt tập thể giữa hai trận đấu mà cái giá của một sai lầm nhân sự có thể là cả một vòng đấu.

Hãy nhớ lại: Nguyễn Hoàng Đức là cái tên được nhắc tới như thủ quân quen thuộc ở nhiều cột mốc, nhưng anh không có mặt. Nguyễn Quang Hải, người từng là linh hồn của đội hình chuyển tiếp, cũng không đứng đó. Đoàn Văn Hậu, người mà cả một thế hệ cổ động viên nhớ cho những trận đánh bên cánh trái, cũng không đứng đó. Một đội bóng mất đi ba cái tên định danh cùng lúc thì mất đi tổng đài của nó. Trong tình thế ấy, ban huấn luyện phải làm một việc đơn giản đến mức trở nên phũ phàng: chọn người có uy tín lớn nhất đang hiện diện.

Và người ấy, theo những gì được ghi nhận, là Xuân Son. Một tiền đạo nhập tịch, một trung phong vòng cấm, người đã ghi bàn, người đã nhận danh hiệu, người đã từng kéo cả một giải đấu khu vực về phía mình bằng những pha dứt điểm một chạm. Nếu bạn chỉ nhìn vào bảng thành tích, đây là lựa chọn hợp lý. Nếu bạn nhìn vào cấu trúc quyền lực của một phòng thay đồ, đây là lựa chọn đáng để nói tới trong nhiều giờ.

Tôi cần nói rõ một điều trước khi bị hiểu sai, vì tôi biết mình đang đứng ở vị trí dễ bị gán nhãn nhất. Tôi không phản đối cầu thủ nhập tịch đeo băng đội trưởng. Tôi phản đối thói quen không kiểm tra lại giả định của chính mình. Một trung phong nhập tịch làm đội trưởng không phải là điều sai. Nhưng việc chúng ta có đủ dữ liệu để tin rằng đó là lựa chọn tốt nhất, hay chỉ là lựa chọn còn lại sau khi mọi phương án khác đã rời khỏi phòng, đó mới là câu hỏi cần trả lời.

Phân tích: khi bài toán thủ quân trở thành bài toán nhân sự, không phải bài toán chiến thuật

Đây là điểm mà tôi muốn mọi người dừng lại một giây. Chuyện Xuân Son đeo băng không phải là một câu chuyện chiến thuật. Không có sơ đồ, không có hệ thống pressing, không có mô hình kiểm soát bóng nào gắn với quyết định này. Nếu ai đó cố biến nó thành một tuyên ngôn chiến thuật, người đó đang bán cho bạn một món hàng không tồn tại. Nó là một quyết định về con người, thuộc phạm trù quản lý đội hình.

Vậy ta hãy phân tích nó bằng đúng loại cân mà nó đòi hỏi.

Thứ nhất, về tính phức tạp (sophistication): việc chỉ định đội trưởng gần như không bao giờ là một đổi mới chiến thuật. Nó không thay đổi cách đội tổ chức khối phòng ngự. Nó không nâng cao chất lượng của các đường chuyền phá tuyến. Nó, trong phần lớn trường hợp, chỉ thay đổi một điều duy nhất: ai nói với trọng tài trước khi tiếng còi vang lên, và ai là người đầu tiên bước ra trước giới truyền thông sau trận. Điều đó không có nghĩa nó không quan trọng. Nó có nghĩa chúng ta phải đánh giá nó bằng thước đo của sự lãnh đạo, không phải của sự sáng tạo chiến thuật.

Thứ hai, về khả năng thực thi (execution): đây là chỗ bảng dữ liệu trống rỗng một cách đáng ngại. Tôi đọc kỹ báo cáo: Xuân Son được ghi nhận là "không thi đấu nổi bật" và rời sân sớm vì chấn thương. Không có xG, không có số lần chạm bóng, không có bản đồ đường chuyền, không có PPDA, không có bất kỳ chỉ số nào để dựng lại màn trình diễn của anh trong vai trò mới. Khi dữ liệu không tồn tại, người viết tử tế phải nói to điều đó, thay vì lấp chỗ trống bằng trực giác được trang điểm thành sự thật.

Thứ ba, về độ phù hợp nhân sự: đây là điểm cân thực sự. Xuân Son được chọn, theo những nguồn tin gián tiếp, vì là người có kinh nghiệm và được tin cậy nhất trong số những người đang hiện diện. Nhưng chấn thương sớm của anh làm suy yếu tính phù hợp trong ngắn hạn của quyết định này. Nói cách khác, nếu mục đích của chiếc băng là tạo ra một cột neo ổn định trong một trận đấu cụ thể, thì việc người đeo nó rời sân sớm biến cột neo đó thành một khoảng trống mà đội bóng phải vá lại ngay giữa dòng chảy trận đấu.

Về mặt kỹ thuật cá nhân, cần nói rõ chân dung của Xuân Son để mọi người hiểu tôi đang cân cái gì. Anh là mẫu trung phong vòng cấm điển hình: chọn vị trí trong hộp, chạy chỗ vào khoảng trống giữa hai trung vệ, dứt điểm một chạm, ít khi lùi sâu để tổ chức. Vai trò tự nhiên của anh là kết thúc, không phải kết nối. Và đây là mâu thuẫn cốt lõi mà tôi muốn đặt lên bàn: một trung phong vòng cấm gần như không tham gia vào khối tổ chức lại là người được giao nhiệm vụ nói thay cho tập thể. Không phải không thể, nhưng nó ngược với bản năng vị trí của anh ấy.

Tôi đã xem lại nhiều lần các pha bóng cũ, kiểu băng ghi hình cũ nằm đó, còn tôi đeo kính, rồi nhìn thấy tương lai. Và cái tương lai hiện ra từ những thước phim ấy không hề mơ hồ. Những đội bóng Vietnam mạnh nhất trong mười năm qua đều có một thủ quân hoặc một nhóm lãnh đạo nằm ở trục giữa sân: một tiền vệ trung tâm, một trung vệ, một hậu vệ cánh dâng cao. Lý do rất tầm thường: người ở giữa sân nhìn thấy cả hai nửa của cuộc chơi. Người ở vòng cấm chỉ nhìn thấy cầu môn.

Đó là lý do tôi nói đây là một quyết định nhân sự đáng bàn, chứ không phải một chi tiết vặt. Nó chạm vào câu hỏi lớn hơn: một nền bóng đá đang dần giao trách nhiệm lãnh đạo cho người giỏi ghi bàn, thay vì người giỏi tổ chức. Bóng đá hiện đại đang thưởng cho kẻ kết thúc nhiều hơn kẻ kết nối. Băng đội trưởng của tuyển Việt Nam đêm ấy chỉ là một phiên bản nhỏ của xu hướng toàn cầu đó.

Điều cả phòng bình luận bỏ qua: sự khác biệt giữa uy tín trên sân và quyền uy trong phòng thay đồ

Có một câu tôi dùng riêng cho nghề này: khi cả phòng bình luận nói một điều giống nhau, thường là vì không ai dám là người đầu tiên nói khác. Và đêm đó, cái điều mọi người cùng nói là: Xuân Son là lựa chọn hợp lý.

Hợp lý theo nghĩa nào? Theo nghĩa anh là người ghi nhiều bàn nhất trong số những người có mặt. Nhưng băng đội trưởng không phải là giải thưởng vua phá lưới. Nó là một chức trách đòi hỏi ba thứ khác hoàn toàn: khả năng nói ngôn ngữ chung của tập thể, khả năng đọc được trạng thái tâm lý của đồng đội trong năm phút giữa hiệp, và khả năng đứng ở tâm điểm căng thẳng mà không cần bóng trong chân.

Ở hai khả năng đầu, một cầu thủ nhập tịch vừa mới hòa nhập có một bất lợi cấu trúc. Không phải vì anh kém cỏi, mà vì thứ đó cần thời gian. Ngôn ngữ của một phòng thay đồ Việt Nam không chỉ là tiếng Việt. Nó là tiếng của những trại tập huấn chung, của những trận đấu trẻ với nhau từ mười sáu tuổi, của những lần bị mắng chung và thắng chung tới mức người ta hiểu nhau mà không cần nói. Xuân Son không có đặc quyền đó. Anh đến muộn, và anh đến với tư cách một chuyên gia, không phải một người con của hệ thống.

Tôi không lấy điều này để phủ nhận anh. Tôi lấy điều này để nói rằng ban huấn luyện đã chọn một loại uy tín cụ thể: uy tín trên sân, đo bằng bàn thắng. Họ chưa chứng minh rằng họ có thể trao cho anh quyền uy trong phòng thay đồ, thứ thứ mà bàn thắng không tự động mang lại.

Và đây là chỗ tôi muốn đặt cược một phán đoán của mình. Nếu đây là một trận giao hữu, chuyện này không đáng một dòng. Nhưng trong một trận đấu thuộc vòng đấu có tính chất quyết định, việc giao băng cho một cầu thủ đang phải xây dựng vị thế lãnh đạo song song với việc thích nghi ngôn ngữ là một dạng rủi ro kép: nếu anh đá hay, người ta nói đó là lẽ đương nhiên; nếu anh đá dở hoặc chấn thương, người ta bắt đầu nghi ngờ không chỉ anh mà cả người trao băng.

Góc nhìn ngược: có thể điều đáng lo không phải là Xuân Son, mà là những người đã không có mặt

Đây là lúc tôi lật ngược vấn đề, vì tôi không muốn bài này chỉ là một cú giật tít rẻ tiền về một chàng ngoại quốc đeo băng.

Góc nhìn ngược của tôi là thế này: việc Xuân Son phải đeo băng không nói lên điều gì về Xuân Son nhiều bằng nó nói lên điều gì đó về một thế hệ lãnh đạo đang hao mòn. Ở một nền bóng đá khỏe mạnh, một tiền đạo nhập tịch có thể là ngôi sao, có thể là vua phá lưới, thậm chí có thể là người đội tuyển không thể thiếu. Nhưng anh ta hiếm khi là người thứ nhất được nghĩ tới cho chiếc băng. Người thứ nhất thường là một tiền vệ hoặc một hậu vệ đã cùng nền bóng đá đi qua nhiều năm. Khi người được chọn lại là một trung phong mới nhập tịch, thì đó là tín hiệu cho thấy tầng lớp lãnh đạo ở trục giữa đã mỏng tới mức đáng báo động.

Nói cách khác, đám đông đang tranh luận về màu áo của một người. Tôi muốn nói về chỗ trống mà người ấy đang lấp vào. Chỗ trống đó mới là tin tức.

Hãy nhìn vào danh sách vắng mặt. Hoàng Đức, Quang Hải, Văn Hậu. Ba cái tên ấy là ba trục của thế hệ vàng một thời: một trung tâm tổ chức, một người chuyển tiếp sáng tạo, một hậu vệ cánh đột phá. Mất cả ba cùng lúc không chỉ mất đi ba cầu thủ giỏi. Nó mất đi ba người giữ ký ức tập thể. Trong một phòng thay đồ, ký ức tập thể chính là cơ chế phòng ngừa hoảng loạn. Khi đội bị gỡ hòa ở phút thứ tám mươi, người thủ quân cần có khả năng nói với đồng đội rằng: chúng ta đã từng ở trong tình huống này, và chúng ta biết phải làm gì. Xuân Son không có ký ức đó, vì anh không ở đó khi nó được tạo ra. Và đó không phải lỗi của anh.

Vậy tại sao ban huấn luyện vẫn chọn anh? Vì trong tình thế không có phương án hoàn hảo, họ chọn phương án có ích lợi trước mắt rõ ràng nhất. Một tiền đạo đang có phong độ ghi bàn là một biểu tượng dễ bán cho công chúng. Một biểu tượng dễ bán là một biểu tượng dễ chấp nhận. Và trong bóng đá, sự chấp nhận của công chúng đôi khi quan trọng hơn sự tối ưu thật sự của đội hình.

Tôi biết mình đang nói một điều không dễ nghe. Tôi nói nó vì tôi tin vào cái nguyên tắc mà chính tôi đã trả giá để rút ra: một nhận định nóng phải có số liệu đỡ, nếu không nó chỉ là tiếng ồn. Và con số ở đây, dù không hoàn hảo, là một con số cấu trúc: ba trụ cột lãnh đạo vắng mặt cùng một lúc. Đó là con số của sự mỏng manh, không phải con số của một cá nhân đáng bị chỉ trích.

Tôi có thể sai ở đâu? Tôi có thể sai ở chỗ đánh giá thấp tốc độ hòa nhập của một cầu thủ chuyên nghiệp quốc tế. Những người như Xuân Son không cần mười năm để trở thành thủ lĩnh. Họ có thể có một loại độ bền tâm lý được rèn ở môi trường khác, và loại độ bền đó có thể lan nhanh hơn tôi tưởng. Nếu anh thực sự thay đổi được trạng thái tinh thần của đội tuyển theo hướng tốt hơn, thì mọi phân tích của tôi ở trên chỉ là tiếng vọng của một người quá gắn với cấu trúc cũ.

Nhưng còn một khả năng thứ hai khiến tôi chưa thể yên tâm, và đây là chỗ bài toán vượt ra khỏi chiến thuật để bước vào lãnh thổ của xã hội và nhân sinh. Quyết định trao băng cho Xuân Son đặt nền bóng đá này trước một câu hỏi mà truyền thông khu vực đang lén đặt ra nhưng ít ai dám nói thẳng: một đội tuyển quốc gia đang xây dựng bản sắc của mình trên người nhập tịch thì câu chuyện bản sắc ấy sẽ được kể cho ai? Cho người hâm mộ trong nước, hay cho một thị trường quốc tế đang háo hức chờ một cái tên lạ đủ để bán?

Báo chí Indonesia nói gì, và tại sao tôi đọc nó bằng con mắt kép

Tôi đã dành buổi chiều đọc lại các bài từ những trang thể thao khu vực, trong đó có các outlet Indonesia như những trang đưa tin bóng đá nội địa của họ, cùng các diễn đàn cổ động viên Đông Nam Á, nơi mọi người tranh luận bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng bản địa. Tôi cần nói rõ điều này vì lý do đạo đức nghề nghiệp: nguồn tin ban đầu của biến cố này không đến từ một thông cáo chính thức của liên đoàn hay của đội tuyển. Nó đến từ các outlet khu vực và các diễn đàn cổ động viên, tức là những nguồn có độ tin cậy dao động rất lớn. Một người viết nghiêm túc phải nói điều đó, dù nó khiến bài viết của mình kém phần chắc chắn.

Nhưng giữa dòng thông tin dao động ấy có một mạch ngầm rất đáng chú ý. Các diễn đàn khu vực không tranh luận về việc Xuân Son có xứng đáng hay không. Họ tranh luận về một câu khác: điều này nói gì về bóng đá Việt Nam trong tương quan khu vực. Đây là một chuyển dịch tinh vi. Trong nhiều năm, khi nhắc đến bóng đá Việt Nam, khu vực nói về một nền bóng đá của hệ thống, của đào tạo, của những con người kiên trì. Giờ đây, họ bắt đầu nói về một nền bóng đá của những lá bài cá nhân. Và không phải ngẫu nhiên mà các outlet nội địa của khu vực lại hứng thú đến vậy với việc một trung phong nhập tịch đeo băng ở đội tuyển Việt Nam.

Tôi đứng ở vị trí đặc biệt để đọc cả hai phía: sinh ra ở Việt Nam, làm việc ở Trung Quốc, đọc báo Indonesia, sống giữa những cuộc tranh luận của người hâm mộ châu Á. Và cái tôi thấy là một khoảng trống trong cách khu vực đọc câu chuyện này. Người ta đang đọc nó như một câu chuyện về thể thao. Nó thực ra cũng là một câu chuyện về di trú và quốc tịch, về việc một dải đất có thể hòa nhập người ngoài tới mức nào trong khi vẫn giữ được cái hồn của chính nó.

Tôi không ngây thơ tới mức phủ nhận yếu tố kinh tế. Nhập tịch trong bóng đá châu Á có động cơ thể thao, nhưng cũng có động cơ thị trường. Một cầu thủ nhập tịch tạo ra câu chuyện, và câu chuyện tạo ra lượt xem, và lượt xem tạo ra doanh thu. Điều đó không xấu. Nó chỉ cần được nói ra.

Điều tôi thực sự bận tâm: chấn thương, dữ liệu, và cái bẫy của mẫu quá nhỏ

Giờ hãy quay lại với phần dữ liệu, vì tôi không muốn để cảm xúc lấn át con số.

Xuân Son được ghi nhận là không thi đấu nổi bật và rời sân sớm vì chấn thương. Đây là một mẫu dữ liệu có kích thước bằng một. Trong bất kỳ phân tích nghiêm túc nào, mẫu một trận không đủ để kết luận bất cứ điều gì về một quyết định nhân sự. Bất kỳ ai xuất ra phán quyết cuối cùng dựa trên một trận đấu đều đang phạm lỗi phương pháp luận cơ bản. Tôi nói điều này để tự ràng buộc mình, bởi bản chất nghề của tôi là thích đưa ra kết luận nhanh.

Nhưng kích thước mẫu nhỏ không có nghĩa không có gì để đọc. Có một điều mà chấn thương sớm của anh chỉ ra một cách khá rõ ràng: đó là vấn đề của việc phụ thuộc vào một cá nhân ở vị trí mà đội bóng không có phương án dự phòng tương đương. Khi một tiền đạo vừa là nguồn bàn thắng chính vừa là biểu tượng tinh thần của tập thể, thì mỗi lần anh rời sân, đội bóng mất hai thứ cùng lúc. Đó không phải là vấn đề của riêng Xuân Son. Đó là vấn đề của cấu trúc đội hình.

Và đây là điểm mà tôi muốn mọi người ghi nhớ, cái giá của việc giao cả băng đội trưởng lẫn trách nhiệm kết thúc cho cùng một người. Nó tạo ra một điểm gãy duy nhất. Nếu người ấy chấn thương, đội bóng mất cả người ghi bàn lẫn người cầm trịch tinh thần trong cùng một tích tắc. Một đội bóng khôn ngoan thường tách hai vai trò đó ra để phân tán rủi ro. Một đội bóng đang yếu về chiều sâu nhân sự thì thường gộp chúng lại, vì không đủ người giỏi để chia việc.

Tôi nói điều này không phải để chỉ trích. Tôi nói nó vì tôi đã nhìn thấy mô hình này nhiều lần, ở nhiều giải đấu, và nó luôn trả giá vào đúng thời điểm quan trọng nhất.

Về việc tôi là ai, và tại sao tôi dám nói những điều này

Tôi là một phụ nữ năm mươi lăm tuổi, sinh ra ở một dải đất không phải nơi tôi đang sống, làm nghề bình luận thể thao ở một thành phố mà tôi phải giành lấy vị trí của mình bằng năng lực chứ không phải bằng giới tính. Tôi đã từng bị một người đồng nghiệp nói rằng phụ nữ chỉ toàn mơ mộng khi tôi tiên đoán một đội bóng sẽ vô địch thế giới giữa một phòng thu toàn đàn ông. Tôi đã từng bị cả một làn sóng công chúng phẫn nộ vì tôi đặt một câu hỏi mà không ai muốn nghe về cái giá của vinh quang. Tôi đã từng ngồi một mình với hàng chục cuốn băng ghi hình cũ trong một mùa hè không có bóng đá, đếm số bàn thắng từ những tình huống cố định, và phát hiện ra một điều mà cả ngành đang bỏ qua.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi qua gần bốn thập kỷ, dựa trên những lần tôi sai và những lần tôi đúng, tôi rút ra một điều: trong bóng đá, những quyết định nhỏ thường là nơi bản chất của một nền bóng đá lộ ra rõ nhất. Một chiếc băng đội trưởng là một quyết định nhỏ. Và chính vì nhỏ, nó ít được phòng ngừa bằng lý lẽ, nên nó trung thực hơn những tuyên bố lớn.

Tôi không viết bài này để kết tội một cầu thủ. Tôi viết nó để hỏi một câu mà tôi cho là quan trọng hơn: nếu đội tuyển Việt Nam phải nhờ một trung phong nhập tịch làm người đứng giữa vòng tròn, thì đội tuyển ấy đang thiếu điều gì ở trục giữa sân, và nó mất điều đó từ bao giờ?

Takeaway: một phán đoán có thể bị kiểm chứng

Tôi có thể sai, nhưng hãy nghe lý do, và rồi hãy phản bác tôi bằng dữ liệu chứ đừng bằng cảm xúc.

Phán đoán của tôi là thế này, và nó có thể kiểm chứng được. Thứ nhất, nếu Xuân Son tiếp tục giữ băng đội trưởng trong ba trận tiếp theo trên mọi đấu trường và vẫn rời sân sớm hoặc không để lại dấu ấn tổ chức, thì ban huấn luyện sẽ phải quay lại với một phương án lãnh đạo nằm ở trục giữa sân, vì áp lực từ phòng thay đồ sẽ lớn hơn áp lực từ khán đài. Thứ hai, nếu Hoàng Đức, Quang Hải hoặc Văn Hậu trở lại trong sáu tháng tới, chiếc băng sẽ rời khỏi tay Xuân Son nhanh hơn tốc độ anh ghi bàn. Thứ ba, và đây là điều tôi quan tâm nhất, đội tuyển Việt Nam sẽ sớm phải công khai một cơ chế lãnh đạo tập thể thay vì phụ thuộc vào một cá nhân, vì mô hình một người gánh cả ghi bàn lẫn tinh thần là một mô hình không bền.

Ở tuổi năm mươi lăm, tôi vẫn tin vào điều các bạn gọi là ảo tưởng, rồi nó thành hiện thực. Ảo tưởng của tôi lần này đơn giản thôi: một nền bóng đá trưởng thành là một nền bóng đá không cần một người hùng đứng giữa vòng tròn, mà cần một nhóm người biết cách giữ vòng tròn đứng vững khi người hùng vắng mặt.

Băng đội trưởng trên tay Xuân Son là một khoảnh khắc. Cái câu hỏi phía sau nó là một thập kỷ. Và tôi sẽ ngồi đây, với cuốn sổ của mình, theo dõi cả hai.