EuroLeague vinh danh Fenerbahce, Bourg-en-Bresse và Milan tại One Team Awards 2026-26

Ngày 9 tháng 9 năm 2026, khi lịch thi đấu EuroLeague mùa 2026-26 còn chưa vào guồng, ban tổ chức giải đấu bóng rổ số một châu Âu đã gửi đi một thông báo không mang con số hiệu suất, không mang bảng xếp hạng, mà chỉ mang theo bốn cái tên: Fenerbahce Tarfin Istanbul, Cosea JL Bourg-en-Bresse, Armani Olimpia Milan và Sasha Vezenkov của Olympiacos Piraeus. Đây là danh sách vinh danh One Team Awards, giải thưởng dành cho các câu lạc bộ và đại sứ có đóng góp nổi bật trong các chương trình hòa nhập cộng đồng. Trong một năm mà EuroLeague chọn chủ đề xuyên suốt là hội nhập cộng đồng, gắn với Mục tiêu Phát triển Bền vững số 10 của Liên Hợp Quốc về giảm bất bình đẳng, bốn cái tên trên đại diện cho bốn cách kể chuyện bóng rổ ngoài sân đấu.

“Tiếng vỗ tay vang trong sân trống cũng là một bản tin.” Câu này không phải một câu khẩu hiệu. Nó là cách tôi đọc thông báo của EuroLeague vào một buổi sáng tháng Chín. Bởi vì trong bảng tin của chúng ta, chúng ta quen đo bóng rổ bằng điểm số, bằng tỷ lệ ném thành công, bằng chỉ số hiệu suất tấn công và phòng ngự. Nhưng ở đây, đơn vị đo lại là những gì diễn ra sau khi tiếng còi kết thúc. Một chương trình dạy bóng rổ cho người cao tuổi ở Istanbul. Một kế hoạch hội nhập được soạn theo từng buổi ở Bourg-en-Bresse. Một lớp học trong nhà thi đấu của Milan. Và một đại sứ, Sasha Vezenkov, người được ghi nhận ở cách anh hiện diện đều đặn, bằng những cử chỉ nhỏ và chân thành.

Bối cảnh: One Team là gì và vì sao nó quan trọng

One Team là chương trình trách nhiệm xã hội doanh nghiệp của EuroLeague, được vận hành như một sáng kiến thường niên với một hội thảo cấp giải đấu dành cho các câu lạc bộ tham gia. Hội thảo này không nhằm bàn về chiến thuật pick-and-roll hay cách phòng ngự chuyển đổi, mà nhằm chia sẻ phương pháp tiếp cận cộng đồng giữa các nền văn hóa khác nhau của bóng rổ châu Âu. Trong kỳ công bố gần nhất, EuroLeague cho biết có 10 câu lạc bộ và 5 đại sứ lọt vào danh sách rút gọn trước khi ban tổ chức chọn ra những người được vinh danh.

Điều đáng chú ý là sự phân bổ địa lý. Các tên tuổi được nhắc tới trải dài từ Thổ Nhĩ Kỳ tới Pháp, từ Italy tới Slovenia. Fenerbahce đại diện cho bóng rổ Thổ Nhĩ Kỳ với sự hậu thuẫn của nhà tài trợ Beko. Bourg-en-Bresse đại diện cho bóng rổ Pháp với mô hình lập kế hoạch chi tiết. Milan đại diện cho bóng rổ Italy với định hướng giáo dục, có sự đồng hành của Laureus và Scalo Milano. Olympiacos đại diện cho bóng rổ Hy Lạp qua vai trò đại sứ của Vezenkov. Cách phân bổ này cho thấy One Team không phải một nhánh phụ của một câu lạc bộ đơn lẻ, mà là một mô hình liên kết xuyên lục địa, như chính thông báo của giải đấu mô tả: một mô hình kết nối sáng tạo trên toàn châu Âu.

Với người theo dõi EuroLeague, đây là phần ít được chú ý của mùa giải. Chúng ta thường dành sự tập trung cho những trận đấu trên sân, cho cuộc đua vào Top 8, cho những thương vụ chuyển nhượng. Nhưng song song với đường đua đó luôn tồn tại một đường đua khác: đường đua mà các câu lạc bộ được đo bằng mức độ ảnh hưởng xã hội, bằng số người họ chạm tới, bằng việc họ có duy trì được sự tham gia của cộng đồng qua nhiều mùa hay không. Đường đua ấy không có bảng xếp hạng hiển thị trên truyền hình, nhưng nó đang định hình cách các câu lạc bộ châu Âu xây dựng bản sắc.

Phân tích cốt lõi: Bốn câu chuyện, bốn cách đưa bóng rổ ra khỏi sân đấu

Fenerbahce Tarfin Istanbul là cái tên đầu tiên được nhắc tới. Chương trình của họ tập trung vào người cao tuổi, kết hợp các buổi tập bóng rổ với trải nghiệm văn hóa và nghệ thuật. Cách làm này không đặt mục tiêu tạo ra cầu thủ, mà đặt mục tiêu tạo ra không gian. Trong bóng rổ hiện đại, chúng ta thường nói về không gian theo nghĩa chiến thuật: khoảng trống để cầu thủ ném ba, khoảng trống để đường chuyền xuyên phá. Ở đây, không gian được hiểu theo nghĩa xã hội: một người 70 tuổi có chỗ để đến, có người để trò chuyện, có lý do để rời khỏi bốn bức tường trong ngày. Người quản lý chương trình của Fenerbahce, Mert Ahmet Gunduz, nhấn mạnh vai trò của cộng đồng cổ động viên. Cách anh nói về những người hâm mộ vĩ đại của Fenerbahce cho thấy chương trình không chỉ là hoạt động của câu lạc bộ, mà là sự mở rộng của một gia đình bóng rổ đã tồn tại hàng thập kỷ.

Cosea JL Bourg-en-Bresse là cái tên thứ hai. Điểm đáng chú ý nhất ở câu lạc bộ Pháp này là cách họ lập kế hoạch theo từng buổi. Nghe thì có vẻ là chuyện hành chính, nhưng trong quản lý chương trình cộng đồng, lập kế hoạch theo từng buổi là dấu hiệu của sự nghiêm túc. Bóng rổ cộng đồng không thể vận hành bằng cảm hứng nhất thời. Nó cần lịch, cần người phụ trách, cần cách đo lường. Người quản lý Mathis Rolly được nhắc tới như đầu mối vận hành. Bourg-en-Bresse cũng ghi nhận tỷ lệ duy trì người tham gia cao và dòng người mới gia nhập đều đặn. Trong bất kỳ chương trình xã hội nào, tỷ lệ duy trì là chỉ số khó nhất. Một buổi tập có thể đông người đến lần đầu. Nhưng để họ quay lại lần thứ hai, thứ ba, thứ mười, cần một môi trường thực sự tạo được cảm giác thuộc về.

Armani Olimpia Milan là cái tên thứ ba. Chương trình của họ tập trung vào giáo dục, với sự đồng hành của các đối tác như Laureus và Scalo Milano. Đây là mô hình câu lạc bộ không tự làm tất cả, mà huy động nguồn lực bên ngoài. Một câu lạc bộ bóng rổ có thể cung cấp địa điểm, hình ảnh, và sức hút. Các đối tác xã hội có thể cung cấp chuyên môn, mạng lưới, và nguồn lực. Người quản lý Michele Samadan đóng vai trò kết nối. Mô hình này có điểm mạnh là mở rộng được quy mô, nhưng cũng có điểm yếu là phụ thuộc vào sự bền vững của các mối quan hệ đối tác. Trong bối cảnh tài chính bóng rổ châu Âu luôn biến động, một chương trình cộng đồng gắn với nhiều bên thường linh hoạt hơn, nhưng cũng phức tạp hơn trong việc duy trì tiếng nói chung.

Sasha Vezenkov của Olympiacos Piraeus là cái tên thứ tư, ở hạng mục Best One Team Ambassador. Đây là điểm đáng chú ý nhất trong thông báo lần này. Vezenkov không được vinh danh vì điểm số, vì tỷ lệ ném ba, hay vì bất kỳ chỉ số thi đấu nào. Anh được ghi nhận vì tuân thủ lịch trình, vì những cử chỉ nhỏ và chân thành, và vì sự hiện diện đều đặn trên các kênh truyền thông. Trong thời đại mà mọi hoạt động cộng đồng đều có nguy cơ bị biến thành chiến dịch truyền thông, việc một ngôi sao cấp cao của EuroLeague xuất hiện đều đặn và không phô trương lại có giá trị biểu tượng lớn. Nó gửi đi một thông điệp: vai trò đại sứ không phải một buổi chụp hình, mà là một chuỗi ngày dài.

“Ký túc xá từng ghi âm, bây giờ cả thế giới nghe.”

Tôi nghĩ về câu này khi đọc về Vezenkov. Nhiều năm trước, khi tôi bắt đầu ghi những tập podcast đầu tiên từ một ký túc xá nhỏ, tôi không nghĩ rằng việc lắng nghe người khác lại có thể trở thành một phần trong cách tôi hiểu bóng rổ. Nhưng theo dõi các chương trình cộng đồng của EuroLeague qua từng mùa, tôi nhận ra rằng giá trị của một câu lạc bộ không chỉ nằm ở những gì diễn ra trong 40 phút thi đấu. Nó còn nằm ở những gì diễn ra trong 364 ngày còn lại. Một chương trình dành cho người cao tuổi không tạo ra highlight. Một lớp học ở Milan không tạo ra tranh luận chiến thuật. Nhưng chúng tạo ra sự hiện diện của bóng rổ trong đời sống thường nhật.

Bóng rổ châu Âu có một lợi thế mà bóng rổ Bắc Mỹ không có: câu lạc bộ thường gắn chặt với thành phố và khu vực xung quanh. Một đội bóng ở Bourg-en-Bresse không chỉ đại diện cho một thương hiệu, mà đại diện cho một cộng đồng cụ thể. Điều đó khiến các chương trình như One Team trở nên tự nhiên hơn. Câu lạc bộ không cần phải đi tìm cộng đồng. Cộng đồng đã ở đó, ngay bên ngoài nhà thi đấu.

Điểm mù: Khi giải thưởng cộng đồng không có cột số liệu

Đây là phần ít được nói tới trong các bản tin về One Team Awards. Thông báo của EuroLeague mô tả các chương trình bằng câu chuyện, bằng cảm hứng, bằng những phát biểu tích cực từ những người quản lý.Điều đó không sai. Nhưng nó cũng có nghĩa là chúng ta đang thiếu một hệ thống đo lường độc lập để đánh giá tác động thật sự của các chương trình này.

Câu hỏi đặt ra không phải là các chương trình này có ý nghĩa hay không. Chúng có ý nghĩa. Câu hỏi là: ý nghĩa đó kéo dài bao lâu, và ai kiểm chứng? Trong phân tích rủi ro, hai điểm đáng lưu ý nổi lên. Thứ nhất, tính bền vững của các chương trình phụ thuộc vào dòng tài trợ. Fenerbahce có Beko. Milan có Laureus và Scalo Milano. Nếu một nhà tài trợ rút lui, chương trình có tiếp tục được không? Thứ hai, nguy cơ các giải thưởng trở thành công cụ tiếp thị thay vì thước đo tác động xã hội. Khi một chương trình được vinh danh, áp lực kể chuyện đẹp thường lớn hơn áp lực báo cáo trung thực.

Điểm này đặc biệt quan trọng với các nhóm đối tượng mà One Team hướng tới: người cao tuổi, người khuyết tật trí tuệ, các nhóm có sự tham gia cân bằng giới. Những nhóm này thường khó đo lường bằng chỉ số đơn giản. Số người tham gia một buổi không nói lên được mức độ hòa nhập thật sự. Một bức ảnh chụp đông đủ không thay thế được báo cáo theo dõi dọc thời gian.

Có một điểm tích cực: việc EuroLeague nhấn mạnh những cử chỉ nhỏ và chân thành của Vezenkov, thay vì nhấn mạnh những hoạt động được dàn dựng, cho thấy ban tổ chức ít nhất ý thức được sự khác biệt giữa hình ảnh và tác động. Nhưng ý thức là bước đầu tiên. Bước tiếp theo là một cơ chế đánh giá độc lập, nơi các chương trình được đo bằng kết quả dài hạn chứ không chỉ bằng câu chuyện ngắn hạn.

“Sân đông hay vắng, luật của trái bóng vẫn vậy — chỉ có người chơi đổi thay.”

Trong bóng rổ chuyên nghiệp, chúng ta quen với việc đo thành công bằng những thứ có thể đếm được. Điểm, rebound, kiến tạo, hiệu số. Ở One Team, thước đo lại là những thứ khó đếm hơn: sự quay trở lại, cảm giác thuộc về, mức độ tin cậy giữa câu lạc bộ và cộng đồng. Đó là lý do các chương trình cộng đồng thường bị đánh giá thấp trong các phân tích thể thao. Chúng không xuất hiện trên bảng thống kê, nên chúng dễ bị coi là phần phụ.

Nhưng nhìn từ góc độ vận hành, đây lại là phần khó nhất. Một câu lạc bộ có thể mua một cầu thủ giỏi trong một mùa chuyển nhượng. Một câu lạc bộ cần nhiều năm để xây dựng một chương trình cộng đồng có tỷ lệ duy trì cao. Bourg-en-Bresse với mô hình lập kế hoạch theo từng buổi và dòng người tham gia mới đều đặn là ví dụ. Thành quả của họ không đến từ một chiến dịch truyền thông lớn, mà từ sự kiên nhẫn lặp lại. Trong một ngành mà huấn luyện viên có thể bị sa thải sau vài trận thua, sự kiên nhẫn lặp lại là một dạng tài sản hiếm.

“Mỗi tập podcast là một buổi trò chuyện; mỗi trận đấu là một lời hồi đáp.”

Tôi học được điều này từ những năm đầu làm podcast. Khi tôi gọi điện cho 15 cổ động viên Miami Heat trong giai đoạn giải đấu tạm hoãn, tôi không tìm kiếm những câu trả lời hoàn hảo. Tôi tìm kiếm sự hiện diện. Một chương trình cộng đồng của EuroLeague cũng vận hành như vậy. Giá trị của nó không nằm ở việc mỗi buổi tập đều thành công, mà ở việc nó vẫn diễn ra. Sự đều đặn tạo ra niềm tin. Niềm tin tạo ra sự tham gia. Sự tham gia tạo ra tác động.

Nhìn về phía trước: Những tín hiệu cần theo dõi

One Team Awards 2026-26 khép lại ở phần công bố, nhưng công việc thật sự chỉ mới bắt đầu. Có ba tín hiệu đáng theo dõi trong phần còn lại của mùa giải.

Thứ nhất là tỷ lệ duy trì người tham gia. Nếu các chương trình như của Bourg-en-Bresse tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số trong kỳ hội thảo tiếp theo, đó sẽ là bằng chứng mạnh nhất rằng mô hình này có sức sống lâu dài. Thứ hai là quyết định của các nhà tài trợ. Beko, Laureus, Scalo Milano có tiếp tục cam kết nhiều năm hay không sẽ quyết định mức độ ổn định tài chính của các chương trình. Thứ ba là hoạt động truyền thông của Vezenkov. Nếu vai trò đại sứ của anh duy trì được nhịp độ đều đặn, tiêu chuẩn cho các đại sứ cầu thủ trong tương lai sẽ được nâng lên.

Kết luận

Một giải đấu bóng rổ được đo bằng danh hiệu vô địch. Nhưng một nền bóng rổ được đo bằng số người nó chạm tới. EuroLeague đang cố gắng vận hành song song hai thước đo ấy, và One Team là phần ít được nhìn thấy nhất trong đó. Với Fenerbahce, Bourg-en-Bresse, Milan và Vezenkov, giải đấu đã chọn những ví dụ về sự kiên nhẫn thay vì những ví dụ về hào quang. Đó là một lựa chọn đáng ghi nhận. Câu hỏi cho mùa giải tới không phải là ai sẽ đoạt giải, mà là các chương trình này sẽ còn hiện diện khi những buổi tập đầu tiên trở thành những buổi tập thứ một trăm. Bóng rổ không chỉ diễn ra trong 40 phút. Nó diễn ra trong những khoảng lặng giữa các trận đấu. Và ở những khoảng lặng ấy, tiếng vỗ tay vẫn có thể vang lên, ngay cả khi sân đấu không còn một khán giả nào.